Steekproef
De groep Wmo-cliënten die in het onderzoek betrokken wordt, noemen we de populatie. De te onderzoeken populatie kan uit meerdere groepen bestaan. Die groepen noemen we strata. Een stratum is dus een groep mensen met dezelfde kenmerken. Bijvoorbeeld mensen met een lichamelijke beperking, wijkbewoners, mantelzorgers, vrijwilligers, et cetera. Maar ook binnen een stratum kunnen weer groepen worden onderscheiden. Bijvoorbeeld binnen de groep mensen met een beperking kunnen onder andere de volgende groepen worden onderscheiden: scootmobielgebruikers, rolstoelgebruikers, regiotaxigebruikers, mensen die huishoudelijke verzorging ontvangen, enzovoort.

Voordat u aan het trekken van een steekproef begint, moet eerst worden nagedacht worden over de vraag of het zinvol is om een steekproef te trekken. Soms is de populatie niet van dien aard dat een steekproef nodig is. Ook de keuze voor de onderzoeksmethode kan van belang zijn of er een steekproef getrokken moet worden.

De steekproef wordt getrokken uit een steekproefkader. Een steekproefkader bestaat meestal uit een lijst met namen van de personen. In de administratie van de gemeente staan de namen van mensen die in een bepaald jaar een Wmo-voorziening hebben aangevraagd of welke personen er in een bepaalde wijk wonen. Ook kan er gebruik worden gemaakt van de administraties van sportverenigingen, welzijnsorganisaties of GGZ-organisaties.

Wanneer de populatie of de deelpopulaties zijn bepaald, moeten dus eventueel steekproeven worden getrokken. Dat kan op verschillende manieren. We noemen hier enkele voorbeelden. Een van de manieren om een steekproef te trekken is op systematische wijze. Bijvoorbeeld elke tiende persoon wordt getrokken. De steekproef is dan a-select en de representativiteit is dan gewaarborgd, tenzij er een bepaalde systematiek in het steekproefkader zit. Het is dus belangrijk om te controleren of er geen systematiek in het steekproefkader aanwezig is. Een andere methode is het gebruik van randomgetallen. De computer bepaalt een aantal willekeurige (random) getallen. Vervolgens wordt dan die persoon in het onderzoek betrokken die bij dat nummer hoort.

Tot slot is het van belang om er voor te zorgen dat er voldoende personen per stratum meedoen aan het onderzoek. Dit heeft te maken met de betrouwbaarheid en de representativiteit van het onderzoek. Onderzoeksbureaus kunnen snel uitrekenen hoe veel personen er minimaal mee moeten doen om te komen tot een betrouwbaar resultaat. Hier volgen een paar voorbeelden van de grootte van de steekproeven, uitgaande van een betrouwbaarheid van 95%: 

Totale groep Wmo-cliënten:                        Minimale steekproefgrootte:
250                                                               152
500                                                               218
750                                                               255
1000                                                             278

De representativiteit heeft te maken met de vraag of de diverse strata ook in voldoende mate worden betrokken in het onderzoek. Bij het bepalen van de grootte van het stratum gelden dezelfde regels als voor het bepalen van de steekproefgrootte van de totale populatie. Maar als richtlijn kan worden uitgegaan van minimaal 100 respondenten per stratum.

Vragenlijst
Nadat de doelstelling, de centrale vraagstelling, het onderzoeksmateriaal en de onderzoeksstrategie is bepaald, moet de vragenlijst nog worden gemaakt. Hier volgen enkele tips en aandachtspunten om te komen tot een goede vragenlijst.

Op de eerste plaats moet er een keuze worden gemaakt tussen open en gesloten vragen. Bij een open vraag wordt het antwoord door de respondent zelf verwoord. En bij een gesloten vraag krijgt de respondent een aantal antwoordalternatieven voorgelegd waaruit hij kan kiezen. Als de enquête enige omvang heeft, dan kan het beste worden gekozen voor gesloten vragen. Dit heeft te maken met de verwerking van de antwoorden. Die is namelijk veel tijdsintensiever als de vragen open zijn. In een aantal situaties kan het echter wenselijk om veel informatie per respondent te genereren. In dat geval kan dan beter worden gekozen voor kwalitatief onderzoek, zoals diepte-interviews.

Aan welke voorwaarden moet een vraag voldoen?
Als de vragen geformuleerd worden, is het raadzaam om rekening te houden met de volgende punten:

• Een vraag moet wat betreft het taalgebruik en verwoording aansluiten bij het taalgebruik van de doelgroep en de wijze waarop de doelgroep zaken verwoord. Vermijd in elk geval jargon. Voorbeeld: "Representatieve organisaties hebben het afgelopen jaar intensief geparticipeerd in de realisatie van het Wmo-beleidsplan. Bent u hiervan op de hoogte?"
• De vraag moet kort, concreet en specifiek geformuleerd zijn. Met andere woorden, de vraag moet helder en eenduidig geformuleerd zijn. Soms is het zinvol om een vraag kort in te leiden. Respondenten beschikken namelijk niet altijd over uitgebreide kennis. Bijvoorbeeld bij een vraag over de wachttijd bij de regiotaxi, moet de respondent weten dat er een marge van 15 minuten worden gehanteerd. Vermijd (dubbele) ontkenningen in vragen. Voorbeeld: "Hebt u nooit geen klachten over de regiotaxi?" Zorg er eveneens dat er niet twee vragen zijn opgesloten in één vraag. Voorbeeld: "Wat vindt u van de wachttijd en de service van de regiotaxi?" Splits deze vraag in twee vragen. Het is raadzaam om de vragenlijst voor te leggen aan een aantal respondenten, alvorens hem uit te zetten.
• Een vraag moet gemakkelijk te beantwoorden zijn door de Wmo-cliënten. Gebruik eenvoudige antwoordschalen, zoals rapportcijfers.
• Vragen moeten neutraal geformuleerd zijn. Een veel gemaakte fout is: "Hoe tevreden bent u over...?" Formuleer de vraag eens anders, dan wordt het meteen duidelijk waarom deze vraag verkeerd geformuleerd is: "Hoe ontevreden bent u over...?".
• Vragen en antwoordalternatieven mogen ook niet leidend zijn. Eigen opvattingen mogen ook op geen enkele wijze doorklinken in de vraag. Voorbeeld: "Bent u ook zo ontevreden over ...?"